Parzymy herbatę w domu

Zapraszamy do wspólnego parzenia herbaty razem z Czajną Pocztą. Odłóżmy na bok wszystkie specjalistyczne akcesoria do herbaty i spróbujmy przygotować ją w zwykłych domowych warunkach. Potrzebne będą nam: porcelanowy czajniczek, kilka kubków, plastikowy czajnik elektryczny do zagotowania wody, czahaj, woda i oczywiście sama herbata.

Pijemy ZIELONĄ HERBATĘ

(Long Jing, Huang Shan Mao Feng, Ye Shen)

Mamy do dyspozycji:
2 szklanki fasetowane, plastikowy czajnik Polaris.

Co robimy:
Nigdy nie używajcie do herbaty nieoczyszczonej wody z kranu. Najlepiej wybierać wodę miękką: filtrowaną albo butelkowaną. Warto pamiętać, że woda jest podstawą naparu herbacianego, a jej smak i zapach bezpośrednio wpływają na smak i aromat gotowej herbaty.

Napełniamy czajnik dobrą wodą i włączamy go. W tego typu czajnikach elektrycznych woda często bardzo mocno się przegotowuje. Jeśli lekko uchylić pokrywkę tuż przed wyłączeniem, można zobaczyć duże bąble i intensywne wrzenie. Zazwyczaj czujnik temperatury wyłącza czajnik dopiero wtedy, gdy woda jest już zbyt przegrzana do parzenia herbaty. Dlatego radzimy obserwować proces i wyłączać czajnik na etapie, gdy w wodzie pojawiają się dopiero drobne pęcherzyki. Taka woda jest jeszcze nasycona tlenem i dobrze nadaje się do parzenia herbaty.

Do zielonej herbaty potrzebna jest woda o temperaturze około 60–70°C. Aby uzyskać taką temperaturę, przelewamy wodę do jednej ze szklanek i czekamy mniej więcej 30 sekund. Do drugiej szklanki wsypujemy szczyptę zielonej herbaty. Następnie zalewamy ją wodą z pierwszej szklanki i zostawiamy na minutę. Zieloną herbatę można parzyć ponownie 2–3 razy. Trzecie parzenie można wykonać nawet wodą z tego samego czajnika — do tego momentu zdąży już trochę ostygnąć.

Herbaty białe i żółte można przygotowywać w podobny sposób. Te rodzaje herbaty można również parzyć w czajniczku. Najważniejsze jest uwzględnienie temperatury wody i czasu parzenia.

Pijemy JASNE OOLONGI

(Tie Guan Yin, mleczny, żeńszeniowy, Si Zi Chun)

Mamy do dyspozycji:
porcelanowy czajniczek 500 ml, 2 kubki lub filiżanki po 150–250 ml, dzbanuszek do przelewania naparu, czajnik Polaris.

Co robimy:
Gotujemy wodę tak, jak opisano powyżej. Następnie zostawiamy czajnik z otwartą pokrywką na jedną–dwie minuty — w tym czasie woda osiągnie odpowiednią temperaturę. Przelewamy porcelanowy czajniczek, kubki i dzbanuszek gorącą wodą. Wsypujemy herbatę do czajniczka, ale nie za dużo — mniej więcej tyle, aby lekko przykrywała dno.

Spróbujmy pić herbatę metodą krótkich zalań. Oznacza to, że bierzemy niewielką ilość herbaty i parzymy ją krótkimi podejściami — po 15–20 sekund lub nieco dłużej, a nie przez kilka minut. Wlewamy gorącą wodę do porcelanowego czajniczka mniej więcej do jednej trzeciej objętości. Pierwszy napar można wypić wedle uznania, choć tradycyjnie się go wylewa. Nam jednak wydaje się on ciekawy jako pierwszy kontakt ze smakiem herbaty.

Gotowy napar przelewamy z czajniczka do dzbanuszka, a następnie rozlewamy do kubków. Kiedy herbata zostanie wypita, koniecznie powąchajcie kubek — pozostanie w nim słodkawy aromat. Powtórzcie ten proces jeszcze kilka razy: jedna trzecia czajnika wody, dzbanuszek, kubki, aromat pustej filiżanki. Liczbę zalań wybieracie sami. Róbcie tak, jak smakuje wam najbardziej. Im cieńsze ścianki naczynia, tym wyraźniejszy aromat, ponieważ taka ceramika szybciej stygnie.

Pijemy CIEMNE OOLONGI

(Da Hong Pao, Shui Xian)
oraz CZERWONĄ HERBATĘ
(Dian Hong, Xiao Zhong)

Mamy do dyspozycji:
te same czajniczki, kubki i dzbanuszek.

Co robimy:
Kolejność działań pozostaje taka sama. Najważniejsza różnica to wyższa temperatura wody. Takie herbaty parzy się zazwyczaj niemal wrzątkiem. Czas parzenia również można nieco wydłużyć: 20–40 sekund zwykle w zupełności wystarcza. Nie jest to jednak sztywna zasada, a jedynie wskazówka. Spróbujcie także parzyć je wodą bardziej przestudzoną, aby znaleźć własny idealny wariant.

Pijemy SHU pu-erh i SHEN pu-erh

Mamy do dyspozycji:
czajniczek, kubki, dzbanuszek, czajnik Polaris.

Co robimy:
Gotujemy wodę do momentu pojawienia się drobnych pęcherzyków, a następnie przelewamy naczynia wrzątkiem. Wsypujemy herbatę — niewiele, kawałek wielkości mniej więcej członu kciuka, czyli około 5–6 gramów. Pu-erh przed parzeniem zawsze się płucze, niezależnie od tego, czy to shu, czy shen. Pierwszego naparu, a czasem nawet dwóch pierwszych, się nie pije, tylko wylewa — w ten sposób usuwa się pył, okruchy i ewentualne bakterie, ponieważ jest to herbata naturalnie fermentowana.

Shu pu-erhy parzy się zazwyczaj około minuty, a przy każdym kolejnym parzeniu wydłuża się czas o mniej więcej 30 sekund. Gotowy napar przelewa się do dzbanuszka i rozlewa do kubków. Zwykle shu pu-erh wytrzymuje 4–6 parzeń. Shen pu-erh jest bardziej wrażliwy na temperaturę wody. Jeśli zaczyna gorzknieć, spróbujcie użyć nieco chłodniejszej wody.

Jak parzyć herbatę prawidłowo

Pijcie herbatę, eksperymentujcie z różnymi sposobami parzenia — w kubku, gaiwanie, czajniczku — tak, jak podpowiada wam chwila. Cieszcie się tym procesem i bądźcie zdrowi.

Na opakowaniach umieszczamy również krótkie wskazówki dotyczące parzenia konkretnego rodzaju herbaty. Znajdziecie tam odpowiednią ilość herbaty na jedno parzenie, temperaturę wody, czas parzenia oraz liczbę możliwych zalań. Na przykład w przypadku czerwonej herbaty na etykiecie będzie podana nazwa, a wagę dopiszemy ręcznie.

Sposobów przygotowywania herbaty nie ma aż tak wiele. Omówimy parzenie w porcelanowym gaiwanie, glinianym czajniczku, ceramicznym kubku i szklanym naczyniu. Przede wszystkim jednak chcemy podkreślić jedno: zawsze kierujcie się zdrowym rozsądkiem i własnym smakiem. Nasze wskazówki to tylko rekomendacje. Z czasem każdy wypracowuje swój własny styl parzenia herbaty.

Każda herbata ma swój wyjątkowy, niepowtarzalny aromat. Nie odbierajcie sobie możliwości pełnego jego odczucia — parzcie herbatę w cienkościennej porcelanie, glinie albo szkle. I nie zapominajcie powąchać czarki po wypiciu herbaty.

Sfografowaliśmy podstawowe etapy herbacianego spotkania: ogrzewanie naczyń, pierwsze zapoznanie z herbatą, przesypywanie liści do gaiwanu lub czajniczka, pierwsze parzenie — płukanie herbaty, a także kolejne zalania na przykładzie Tie Guan Yin.

Poniżej przedstawimy dokładniejszy opis sposobów parzenia różnych rodzajów herbat. Zaczniemy od jednych z najpopularniejszych — jasnych oolongów.

JASNE OOLONGI

Na przykładzie Mao Xie

Parzenie oolonga w gaiwanie (120–150 ml)

Doprowadź wodę do wrzenia i zdejmij czajnik z ognia, gdy tylko pojawią się średniej wielkości pęcherzyki.
Napełnij gaiwan i pozostałe naczynia wrzątkiem.
Kiedy naczynia się ogrzewają, zapoznaj się z herbatą: wsyp ją do dłoni albo do chahai/chahé, zbliż do nosa i kilka razy wdychaj oraz wydychaj powietrze nad liśćmi. W ten sposób budzisz herbatę, przygotowujesz ją do parzenia i poznajesz jej aromat.
Przełóż 5–7 g Mao Xie do gaiwanu i przykryj pokrywką.
Lekko uchyl pokrywkę i poczuj aromat ogrzanego liścia.
Zalej herbatę wodą o temperaturze 90–95°C.
Niemal od razu przelej napar do czahaju przez sitko.
Pierwszego naparu zazwyczaj się nie pije — można nim przepłukać naczynia, aby czarki się ogrzały i nasyciły aromatem.
Ponownie zalej herbatę wodą i zlej napar po 20–25 sekundach.
Rozlej herbatę do czarek.
Powtórz parzenie 5–6 razy, stopniowo wydłużając czas.

Parzenie oolonga w kubku (250–300 ml)

Kolejność jest prawie taka sama, ale trzeba wziąć pod uwagę objętość kubka i odpowiednio dobrać ilość herbaty. Do kubka o pojemności 200–300 ml zwykle wystarczy 1–2 gramy herbaty, czyli około 7–10 „herbacianych kuleczek”.
Rozgrzej kubek, wsyp herbatę i zalej ją lekko przestudzonym wrzątkiem. Pierwszy szybki napar wylej — pomaga on „ożywić” herbatę. Następnie ponownie zalej wodą i parz około minuty, kierując się własnym smakiem. Taki oolong można parzyć 3–4 razy, stopniowo wydłużając czas.

HERBATY ZIELONE

Na przykładzie Long Jing

Parzenie zielonej herbaty w porcelanowym czajniczku (500 ml)

Przygotuj wodę: zagotuj ją, a następnie ostudź do około 75°C.
Rozgrzej porcelanowy czajniczek.
Weź 2–3 gramy herbaty — mniej więcej jedną szczyptę. Z czasem sam zrozumiesz, ile liści najlepiej ci odpowiada. Najlepiej zaczynać od małej ilości: jeśli smak okaże się zbyt delikatny, następnym razem można wziąć nieco więcej herbaty albo wydłużyć czas parzenia. Jeśli natomiast napar będzie za mocny — zmniejsz ilość liści lub skróć czas.
Zalej herbatę wodą do jednej trzeciej czajniczka i odczekaj około minuty, następnie dolej wodę do pełna.
Parz 1–2 minuty, w zależności od upodobań.
Rozlej do filiżanek i delektuj się naparem.

Parzenie zielonej herbaty w szklance (500 ml)

Taki sposób często stosuje się we współczesnych Chinach przy hurtowych zakupach herbaty, kiedy trzeba szybko porównać dużą liczbę próbek.

Ta metoda pozwala szczególnie dobrze ocenić jakość liścia: widać, ile listków utrzymuje się pionowo, jaki kolor przybiera liść po zaparzeniu, jak wygląda jego krawędź oraz ile zalań wytrzymuje herbata.

Zwykle kilka próbek podobnych pod względem rodzaju i ceny parzy się jednocześnie w 4–5 szklankach i porównuje ich najważniejsze cechy.

Sam proces wygląda następująco: bierze się dużą szklaną szklankę o pojemności około pół litra, rozgrzewa wrzątkiem, wsypuje 2–3 gramy Long Jing, zalewa wodą do jednej trzeciej i od razu zlewa. Nie wszyscy uważają, że zieloną herbatę trzeba płukać, ale Chińczycy często uznają to za konieczne. Następnie herbatę zalewa się do pełna wodą o temperaturze około 75°C i parzy przez 1–2 minuty. Pije się ją małymi łykami, gdy napój trochę przestygnie, aby lepiej poczuć smak i się nie oparzyć.

Parzenie zielonej herbaty w gaiwanie (120–150 ml)

Przygotuj wodę tak, jak opisano wyżej.
Rozgrzej naczynia wrzątkiem.
Weź 3–4 gramy Long Jing i wsyp do gaiwanu.
Zalej herbatę i parz 20–30 sekund.
Przelej napar do czahaju i rozlej do czarek.
Próbuj i czerp przyjemność.

CIEMNE OOLONGI

Na przykładzie Da Hong Pao

Da Hong Pao należy do mocno fermentowanych, czyli wuyijskich oolongów.

Parzenie ciemnego oolonga w gaiwanie (120–150 ml)

Doprowadź wodę do wrzenia i zdejmij czajnik z ognia, gdy pojawią się drobne pęcherzyki.
Rozgrzej gaiwan i pozostałe naczynia wrzątkiem.
Kiedy naczynia się ogrzewają, zapoznaj się z herbatą. Wsyp Da Hong Pao do chahé, poczuj jego aromat i lekko ogrzej go oddechem. W ten sposób przygotowujesz herbatę do parzenia i rozpoczynasz poznawanie jej charakteru.
Przełóż 5–7 gramów herbaty do nagrzanego gaiwanu i przykryj pokrywką.
Lekko uchyl pokrywkę i poczuj aromat lekko zaparzonego liścia.
Zalej herbatę wodą o temperaturze 95–98°C.
Niemal od razu przelej napar do czahaju przez sitko.
Pierwszego naparu zazwyczaj się nie pije, lecz wykorzystuje się go do ogrzania naczyń.
Następnie ponownie zalej herbatę wodą i zlej napar po 25–30 sekundach.
Rozlej do czarek.
Poczęstuj gości.
Parz herbatę ponownie 6–7 razy, stopniowo wydłużając czas.

HERBATY BIAŁE

Na przykładzie Bai Hao Yin Zhen

Parzenie białej herbaty w gaiwanie (120–150 ml)

Doprowadź wodę do wrzenia i zdejmij czajnik z ognia, gdy pojawią się niewielkie pęcherzyki.
Rozgrzej gaiwan i pozostałe naczynia wrzątkiem.
Kiedy naczynia się ogrzewają, zapoznaj się z herbatą: wsyp ją do chahé, zbliż do nosa i kilka razy wdychaj jej aromat. W ten sposób budzisz herbatę i przygotowujesz ją do parzenia.
Przełóż 4–5 gramów herbaty do gaiwanu, przykryj pokrywką i chwilę odczekaj.
Lekko uchyl pokrywkę i poczuj aromat ogrzanego liścia.
Wlej wodę do czahaju, pozwól jej ostygnąć przez 30–40 sekund i dopiero wtedy zaparz herbatę.
Zlej napar po 20–25 sekundach.
Rozlej do czarek.
Poczęstuj gości.
Powtarzaj parzenie 5–6 razy, stopniowo wydłużając czas.
Ta herbata bardzo dobrze sprawdza się także w wysokiej przezroczystej szklance.

HERBATY ŻÓŁTE

Na przykładzie Jun Shan Yin Zhen

Parzenie w wysokiej szklance (250–300 ml)

Do tej metody potrzebna jest szklanka o pojemności 200–300 ml. Dlaczego właśnie taka? Ta herbata „tańczy”: listki raz unoszą się ku górze, raz opadają na dół, i może się to powtarzać kilka razy. Nie bez powodu Jun Shan Yin Zhen nazywa się herbatą trzech wzlotów i trzech opadów. Listki poruszają się w wodzie niczym w spokojnym walcu, nie zwracając uwagi na codzienny pośpiech.

Opłucz szklankę wrzątkiem, wsyp 1–1,5 grama herbaty — potrzeba jej naprawdę niewiele. Zalej wodą o temperaturze 65–75°C i obserwuj, jak liście zaczynają się rozwijać i poruszać w wodzie. Parz według własnego smaku, ale nie zalecamy trzymać herbaty dłużej niż 1–1,5 minuty. Można ją parzyć kilka razy.

PU-ERH

Parzenie w gaiwanie

Pu-erh przed parzeniem należy obowiązkowo przepłukać i zalewać wrzątkiem. Jeśli herbata jest bardzo stara, można przepłukać ją kilka razy — w ten sposób usunie się pył z liści i „obudzi” herbatę. Ilość suszu dobierzcie w zależności od liczby uczestników spotkania i objętości naczyń. Dla dwóch–trzech osób zwykle wystarcza 5–6 gramów herbaty i naczynie o pojemności 100–200 ml.

Parzcie herbatę według własnego smaku, zazwyczaj wystarcza 15–20 sekund. Warto próbować różnych wariantów i znaleźć dla siebie optymalną moc naparu — nie za słabą, ale też nie przesadnie intensywną. Dobre pu-erhy wytrzymują wiele zalań: zdarzają się takie, które nawet przy dziesiątym parzeniu nadal dają bogaty napar. Najczęściej pu-erh parzy się 5–7 razy.